أحمد السباعي (مترجم: رسول جعفريان)
90
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه "1344 ق")
چهرههاى قريش بطائح در آن باشند . قريش بطائح عبارت بودند از : هاشم ، اميه ، مخزوم ، جُمح ، سَهم ، تيْم ، عَدى ، اسَد ، نوْفل و زُهره . « 1 » اين شورا نوعى نظام اشرافى هم بود ، چرا كه فرزندان قصى با هر سن و سالى مىتوانستند در آن وارد شوند . قصى مسأله آبرسانى به حجاج را مورد توجه قرار داده ، دستور داد منبعى از پوست درست كرده آن را كنار كعبه نهادند و در آن آب شيرين ريخت ، آبى كه به كمك شترها از مناطق دوردست اطراف مكه به آنجا آورده مىشد . او همچنين به دنبال يافتن آب شيرين در مكه بود و به همين جهت چاه عجول را كند كه محل آن در جايى است كه رواق فعلى مسجد در امتداد آن در كنار باب الحميديه « 2 » و باب الوداع قرار دارد . همچنين چاهى در كنار سدّ در سمت مسجد الرايه كند . اين همان چاهى است كه امروزه در جَوْدريه در محل واقع در برابر قصر جفالى واقع شده « 3 » و بئر جبير بن مطعم ناميده مىشود ، چرا كه جبير ، پس از آن كه چاه ياد شده مندرس شد ، آن را تجديد كرد . فرزندان قصى پس از وى توجه خاصى به چاهها داشتند و همچنان در پى آب شيرين گشته به حفر چاه مىپرداختند . قصى به اطعام حجاج هم عنايت داشت . قريش هر ساله به همين منظور پولى در اموال خود منظور كرده ، به قصى مىداد تا به كمك آن به اطعام حجاج پرداخته ، كسانى كه زاد و توشهاى ندارند از آن استفاده كنند . قصى با استفاده از همين پولها آرد تهيه مىكرد و با استفاده از ران قربانىها و گردآورى آنهاو طبخشان و نيز ريختن آرد در آنها ، غذايى درست كرده حجاج را اطعام مىكرد . فرزندان او اين را به عنوان يك سنّت حفظ كردند ، آن چنان كه عَمرو نواده او ، در زمانى كه خشكسالى و قحطى در مكه پديد آمد ، با استفاده از پولى كه از قريش فراهم آورده بود به شام رفته آرد و نان تهيه كرد و با پختن گوشت ، نان را در آن تريد كرده ،
--> ( 1 ) . مروج الذهب مسعودى ، ج 3 ، ص 911 . ( 2 ) . دارالحكومهء مكه كه در دوران عبدالحميد ساخته شد و بعدها در مسجد افتاد ( عاتق ) . ( 3 ) . در باره مسجد الرايه و محل آن در فصل مربوط به عمران مكه در دوران امويان سخن خواهيم گفت .